In Memoriam: Chany

Alweer enkele weken geleden kreeg ik een berichtje van een hele lieve meid uit Brabant. Zij zocht hulp en had mijn naam doorgekregen. Na het lezen van haar verhaal was ik eigenlijk al ‘verkocht’, maar soms besef je dat pas later.

Een verhaal wat niemand wilt vertellen. Maar waar je ook niet de oren en ogen voor kunt sluiten. Van veulen af aan waren deze lieve meid en dit paard de beste maatjes! Naar ieders mening zullen ze alles zo goed mogelijk hebben geprobeerd te doen naar wat binnen de mogelijkheden lag en wat als normaal werd gezien. Waar nodig, werd hulp in geschakeld.

Ruim een half jaar geleden was het zover om met dit zesjarige paard een stap verder te gaan, zadelmak! Het was niet geheel duidelijk waar het misging, maar na enkele weken in training en een zeer ongelukkige val van dit paard wist de trainer niet meer goed hoe met dit paard verder te gaan en daar sta je dan als eigenaar… Eenmaal thuis was niets meer hetzelfde en vervloog langzaam de hoop op betere vooruitzichten.

De details uit die tijd doen er nu niet toe, maar met alle liefde in de wereld werd maandenlang verder gezocht naar een oplossing. Door omstandigheden was echter het spreekwoordelijke plafond bereikt en kwam verkoop ter sprake.

Daar kwam ik om de hoek kijken. Of ik dit paard wilde trainen voor de verkoop. Het verhaal tesamen met het besef om welk paard dit ging, welke ik als 1 dag oud veulen reeds had ontmoet bij de fokker, trok direct mijn volle aandacht. Hoe kan het ook anders. Uiteraard wilde ik reëel blijven, maar mijn hart schreeuwt om de helpende hand te bieden.

Na een ontmoeting op locatie werd veel al wel duidelijk en besefte ik 2 zaken.

a) hier is een behoorlijk groot deel van de problemen afkomstig van pure miscommunicatie

b) dit gaat niet ‘goedkomen’ in 2 a 3 maanden klaarstomen.
Nog zonder thuis te kunnen overleggen überhaupt floepte ik mijn gevoel er al uit, met stok achter de deur vanuit mijn verstand.
Ja, ik wilde dit paard trainen en zowel paard als eigenaar helpen.

Naast mijn aanbod om haar in training te nemen voor de standaard tarieven die wij hanteren, bood ik vrijblijvend iets controversieels aan wellicht. Schenk mij dit paard en je bent in 1 klap van alle verantwoordelijkheid af. Twee vliegen in 1 klap dacht ik zo… zij geen financiële drempel (wel een hele grote emotionele drempel) en ik geen tijdsdruk omdat ik iemand op kosten jaag door de tijd te nemen.

Laten we duidelijk zijn: een groot risico op alle fronten.
Ik wist het eigenlijk ook wel, mijn thuisfront stond zonder het paard ontmoet te hebben achter mijn gevoel.

Na een periode van nadenken aan beide kanten, is uiteindelijk de knoop doorgehakt en kwam begin januari dit paard naar ons toe: Chany!

Begin januari haalden wij Chany op uit Brabant om te beginnen aan een nieuw verhaal. Woorden als project, uitdaging, trainingspaard, dat dekt allemaal niet de lading. Chany is meer, véél meer dan dat.

De eerste weken waren de weergoden ons niet goed gezind, het was bar en boos. Chany stond veel op de verharde paddock bij de inloopstal, direct naast onze kudde tinkers en pony’s. De enkele goede dagen die er waren mochten de paarden de wei naast ons huis op en daar kon Chany verder kennismaken met onze kudde.

Dat verliep niet geheel zonder slag of stoot, zoals verwacht. Chany stond al enkele maanden veel alleen omdat ze zich niet meer geheel sociaal gedroeg naar haar weidemaatjes aldaar.
De rangorde bij paarden is een ingewikkeld verhaal over het algemeen, maar het was al snel duidelijk dat Chany veel te bepalen gaat krijgen in onze kudde.

Ondertussen in februari loopt Chany fulltime in onze kudde in de Paddock Paradise om ons huis. Weer of geen weer. Met groot en klein. Ik durf zelfs voorzichtig te zeggen dat ze “vriendjes en vriendinnetjes” maakt! Daar waar ze eerst elke vorm van contact even enthousiast begon als defensief eindigde, verloopt het over het algemeen vrij soepeltjes nu. Op die momenten na dat ze weer eens enthousiast word… dan vliegt iedereen voor haar aan de kant.

Wat vooral heel opvallend is aan Chany is haar enorme enthousiasme voor mensen. Ik (Leon) ben degene die naast het voeren ook met haar werkt en dat heeft geleid tot een wervelwind aan enthousiasme zodra ik in zicht ben. Loop ik de achterdeur uit, Chany staat bij de poort gereed. Loop ik over straat langs de paddock, Chany komt in galop aan om mij te begroeten. Ben ik bij de hengsten bezig, Chany volgt elke beweging met de volle aandacht. Met de keerzijde nog…. dat geen enkel ander paard langer dan 10 seconden mijn aandacht krijgt als Chany er bij is. Daar werken we aan en ook dat gaat al beter.

OK, ze is dus goed aan het acclimatiseren op ons terrein, in onze kudde en met ons als mensen.De poetsplaats is soms nog reden tot ongeduldig gedrag, de stal is nog een puntje van aandacht en ook het erf af naar andere omgeving is nog niet afgevinkt. Stap voor stap. Eigenlijk nog niet heel veel gedaan in die 7 weken zou je zeggen. Dat klopt. Maar aan de andere kant… ook heel veel! De hoefsmid is geweest, de tandarts is geweest, het wormbeleid is opgepakt, de osteopaat en de chiropractor zijn geweest en we hebben vooral heel veel gespeeld samen!

Al spelenderwijs leren wij elkaar kennen. Chany en Leon.
Grondwerk, de basis en waar Chany mij toe uitnodigt… of andersom en ze makkelijk oppakt.
Zo is onze favoriet los spelen in de kudde met enkele horse agility hindernissen en vrijheidsdressuuroefeningen. Eigenlijk gaat dat vanzelf, want waar ik sta… daar is Chany! Maar wat ik ook vraag, ze is zo enthousiast! Leergierig, werkwillend en had ik het al gezegd: enthousiast!

Nu kan je een parallel trekken naar hoe ik in dit werk sta, voel je hem al? Ik ben ook helemaal in mijn element, iets wat ik eerlijk gezegd al jaren mis. Ik ‘werk’ (ik noem het liever trainen of spelen) met heel veel paarden en pony’s van anderen en onze kudde is ook niet bepaald gering. Elk paard is bijzonder en haalt iets anders in je naar boven.
Zo ben ik bijzonder nauw betrokken bij mijn ruin Snowdon, waarover een andere keer wellicht meer. Persoonlijk en gevoelig onderwerp.
Maar Chany haalt precies dat naar boven in mij, wat ik nu nodig had. Het speelse enthousiasme, de leergierigheid om samen op verkenning te gaan en samen te werken.

Nu ga ik even terug naar het begin. Chany kwam op mijn pad omdat er het één en ander mis is gelopen in haar bewandelde pad. Even heel kort door de bocht: Snap je dat nog, als je haar zo ervaart als zo enorm enthousiast, vind alles leuk en wilt alles doen? Als het maar samen is. Klinkt wat onsamenhangend toch?
Tegenovergestelde is echter waar. En wellicht valt bij mij het kwartje wat eerder dan bij een ander, omdat ik mijzelf er zo in herken. Geef het gerust aan als iets niet logisch klinkt voor je.

Dit grote enthousiasme heeft namelijk een grote keerzijde. De ‘trigger’. Ik ken niemand en niets wat bij alles en iedereen enthousiast is. De ‘trigger’ maakt je enthousiast. De trigger kan een bepaald onderwerp, een bepaalde activiteit of een bepaald persoon zijn. Een gevoel… of een band met iemand. Of een combinatie hiervan. En zo zijn er nog wel meer ‘triggers’ mogelijk.
Wat nu als deze ‘trigger’ wegvalt? Of de aard van de ‘trigger’ verandert? Om wat voor reden dan ook.
Dan val je in een gat… wij mensen zouden bijvoorbeeld depressief kunnen worden.

Ik ben van mening dat bij Chany de ‘trigger’ destijds zo resoluut is veranderd of is verdwenen dat Chany hier geen raad mee wist.

Dat is op zijn minst een erg stressvolle periode geweest. Wij mensen kunnen hierover praten. Hoe kribbig dan ook. Of je probeert je anders voor te doen.
Paarden doen zich niet anders voor dan hoe ze zijn. Maar ze kunnen ook niet in woorden uitdrukken hoe ze zich voelen.
Als hier aan voorbij word gegaan, voel je je simpelweg miserabel. Hoe goed men ook probeert te zijn en te doen, het is anders… en het word niet meer zoals het was.
Kort maar krachtig: stress!

Bij Chany heeft de stress helaas geleid tot verschillende uitingen. Een overvloedige aanwezigheid van jeuk (even daargelaten dat er wellicht andere redenen voor zijn geweest) en een verandering in de manier van ademhaling. Wellicht continu in de stressmodus blijven zitten door een borstademhaling. Ribspieren aan elkaar vastgekleefd die gewoonweg pijn veroorzaken. Een andere manier van lopen proberen te zoeken, om (spier)pijn te verzachten. Het bekken werd wat gekanteld, waardoor de achterbenen wat stijver bewegen.
Niet te vergeten een overgevoeligheid op de borst en buikzone. Singelen, beenhulpen, onverwachte aanrakingen. Veel liet ze prima toe, maar ineens is het genoeg geweest en dan wil ze van het gevoel af.

Ik ben me er van bewust dat de verhuizing en de nieuwe kudde (en mensen!) in eerste instantie de stress alleen maar erger hebben gemaakt, dus het beeld wat wij kregen een uitvergroting wellicht was van hoe het eerder er aan toe was.

Desondanks ontwikkelt Chany zich erg goed hier in gedrag! Nu gaan we ook met de fysieke problemen aan de gang. Onder andere buikspieren trainen en vooral ontspanning op blijven zoeken. Haar ‘gewoonte’ in de ademhaling zullen we proberen om te vormen naar een meer ontspannen buikademhaling of combinatie van borst- en buikademhaling.

De jeuk heeft zich tot nu toe minimaal terug laten zien. Het moment dat ze op stal stond was dit heftig aanwezig, maar buiten (met méér dan voldoende schuurmogelijkheden) zien we dit totaal niet terug. Voor mij een bevestiging dat dit veelal stressgerelateerd is (geweest).

Dit alles tesamen, plus nog enkele zaken, heeft ook tot de conclusie geleid dat Chany niet wordt ingezet voor de fokkerij.

Enkele updates volgden:

“Vandaag met Chany het erf af geweest na een minder succesvol moment op de poetsplaats. Lekker grazen aan de hand, maar wel mij in de gaten moeten houden. En aan de overkant van de straat in de rijbak gewandeld en gespeeld. Gewerkt aan energie doseren en ontspanning. Ze oogde nog wat onzeker en voorzichtig, maar we vonden de rust wel. Blij mee!”

“Chany spelen in de bak.

Van flink HOOG in de energie samen naar laag in de energie. Wat een mooie ontdekkingsreis samen met elkaar.
Chany gaat mij zoveel leren. Elk paard wat bij ons komt, geeft weer verdieping of verfijning op ander vlak.

In het begin van deze training reageert Chany op de jonge mannen aan de andere kant van de draad en weet ze even geen raad met haar houding. Spelenderwijs wil ik haar aandacht gaan verleggen. Ik wil dat ze wat minder aan mij vastplakt en de aandacht verlegt naar in dit geval de bal en de opdrachten die ik vraag.

Soms is ze zo enthousiast dat ze mij de weg blokkeert, in plaats van dit te corrigeren probeer ik dit te negeren en een andere weg in te slaan om vervolgens mijn weg weer te vervolgen. Ik wil dit in stapjes ‘omleggen’ en niet rigoreus aanpakken.

Er gebeurt erg veel in deze (bijna) 10 minuten, ik zou er makkelijk een uur over vol kunnen praten 😉 Het hoe en waarom van wat je ziet. Het is niet enkel en alleen ‘zomaar’ spelen, maar wat het wel is… een belangrijk samenspel. Kijken wat we tegenkomen en anticiperen. Ruimte geven aan elkaar. Ruimte om fouten te maken, ruimte om anders te denken en te willen. Ruimte om aan te geven wat je anders wilt.”

27-05-2017 Een naderend afscheid van onze koningin.

Het is al even stil geweest rondom Chany.
Begin dit jaar heb ik haar hier uitgebreid voorgesteld en verslag gedaan van hoe onze wegen elkaar kruisten en samen op weg zijn gegaan.

Helaas is er veel gebeurd in de tussentijd wat ik nog niet kon accepteren.
Chany heeft mij zoveel moois te bieden, maar haar fysieke gesteldheid laat haar in de steek.

Haar jeuk en de gerelateerde stress veroorzaken teveel klachten en een ongecontroleerde ademhaling, dat het niet verantwoord is om veel langer af te wachten. Haar dagelijks functioneren wordt zodanig belemmerd, dat we besloten hebben afscheid te zullen nemen.

De komende weken zullen we dit een plekje moeten gaan geven, maar bovenal nog proberen Chany mooie momenten te geven.

Ze is van ver gekomen, haar weg omhoog zal ons voor altijd bijblijven.

Met veel pijn en verdriet deze moeilijke keus gemaakt en doorgezet.

7-6-2017 hebben wij Chany weggebracht naar de kliniek.

Vaarwel lieve knappe dame. Rust in vrede.