Gezondheid: Straalkanker

Zomer 2017 hebben wij onze merrie Charlène from Snowville teruggekocht. Helaas is in de 2,5 jaar op een ander adres bij haar straalkanker ontstaan. Een probleem dat geregeld onderschat wordt en waarvan veel nog onbekend is. Hierdoor is de behandeling nog pionieren. Toen Charlène augustus 2017 bij ons terug kwam, bleek de eerdere behandeling meer kwaad dan goed gedaan te hebben en was de straalkanker behoorlijk agressief. Na enkele diagnoses en adviezen te hebben gevraagd, besloten wij het over een holistische boeg te gooien. Daar Charlène ook drachtig is, hadden we ook weinig andere opties bij onze reguliere dierenarts.​

Wat is straalkanker?
Straalkanker is een vrij zeldzame aandoening die kan voorkomen in de straal, de steunsels, de hoefballen en in ernstige gevallen zelfs de zool en hoefwand kan aantasten. Straalkanker kan in één of meer hoeven tegelijk voorkomen.
Eerder dacht men vooral dat straalkanker ook echt een soort kanker was, dus woekerende celgroei. Hier verschillen echter de meningen. De huidige overheersende stelling is dat straalkanker een anaerobe infectie (groeit zonder zuurstof) is van het weefsel in de hoef dat hoorn produceert. Niemand weet precies welke bacteriën deze infectie veroorzaken, maar dit micro-organisme zorgt ervoor dat het weefsel dat normaal gesproken gezond hoorn aanmaakt, meer abnormaal hoornmateriaal (keratine) aanmaakt. Onder de aangetaste plekken van de hoef is de lederhuid niet langer beschermd door gezond hoorn, maar in plaats daarvan bedekt met een zachte en ongestructureerde laag die geen bescherming biedt. En dat is pijnlijk.
Doordat de micro-organismen zich vermenigvuldigen kan de infectie zich verspreiden naar aangrenzend weefsel. De aangetaste plek van de hoef wordt dan steeds groter.

Symptomen herkennen

Straalkanker herken je aan wit/lichtbruin of grijs spul dat nat en sponzig aanvoelt. Een beetje zoals kwark of Brie-kaas. De kanker kan bloemkool-achtige structuren aannemen en het daaronder gelegen weefsel kan gaan bloeden als je het aanraakt. Straalkanker kan voorkomen in de zachtere soorten hoorn van de hoef en de meest vochtvasthoudende plaatsen zoals in de straalgroeven, de middengroeve van de straal en de hoefballen. Soms verspreidt straalkanker zich zelfs naar harder hoorn, zoals de zool, steunsels en hoefwand.
Het paard zal kreupel gaan lopen bij een grotere aangetaste plek. Bij een vergevorderde infectie kan de hoef warm aanvoelen, de koot dik worden en de kroonrand opzwellen.

Oorzaken van straalkanker
Straalkanker komt niet heel veel voor. In diverse bronnen wordt een link gelegd tussen onhygiënische huisvesting van paarden en straalkanker. Ook wordt er een link gelegd tussen hoge hielen en overgroeide steunsels en straalkanker. Als de achterkant van de hoef niet goed wordt gebruikt en de straal niet optimaal wordt belast, zal dit gebied meer bevattelijk worden voor problemen. In diverse artikelen wordt een link gelegd tussen de leefomstandigheden van het paard  en de kans om straalkanker te krijgen, in het bijzonder paarden die weinig beweging kregen en op stal stonden leken meer risico te lopen dan paarden die buiten stonden en veel beweging kregen.
Er zijn ook gevallen van straalkanker bekend waarbij de ziekte werd veroorzaakt door een auto-immuunziekte.

Het behandelen van straalkanker

Het behandelen van straalkanker is niet eenvoudig en tijdrovend. Ook is er geen eenduidige behandeling.

Een behandeling bij de dierenarts kan bestaan uit wegsnijden, schoon en droog houden, uitwendig behandelen en inwendige medicatie met Prednizon.
Het wegsnijden (onder verdoving) mag niet te diep gebeuren, met het risico op dat de aantasting zich dieper naar binnen verspreidt. Als alternatief voor wegsnijden wordt kanker soms ook weggevroren met vloeibare stikstof of wordt laserbehandeling toegepast. Met wisselende resultaten. Ook het uitwendig behandelen met medicatie of chemotherapie geeft geen garantie op genezing.

Een natuurlijke of holistische behandeling kijkt niet alleen naar de straalkanker zelf, maar krijgt de algehele gezondheid van het paard aandacht. Ontgiften, weerstand verhogen, verzuring aanpakken zijn een belangrijke onderdelen in de behandeling. Verschillende kruiden en groentes worden hierbij ingezet. Wegsnijden kan een onderdeel blijven, echter verschillen hier de meningen en resultaten.
Natuurlijke en alternatieve middelen die ingezet kunnen worden voor de behandeling van buitenaf  geven ook geen garantie voor genezing.

Beweging blijft ten alle tijden een belangrijk onderdeel van de behandeling. De hoef zal goed doorbloed moeten blijven om te kunnen genezen. Zo droog en schoon (ammoniak e.d) mogelijk houden is wel ten zeerste aan te raden.

Hoe lang duurt een behandeling?

Sommige paarden reageren snel op een behandeling, anderen langzaam. Het kan enkele weken tot maanden of jaren duren voordat het paard genezen is en blijft. Zolang niet al het aangetaste weefsel is verdwenen, bestaat het risico dat de infectie/kanker  zich weer verder verspreidt.

Voorkomen van straalkanker?

​De Amerikaanse veearts en hoefdeskundige Tomas Tesky zegt dat straalkanker, voor zover hij weet, nooit aangetroffen is in de hoeven van wilde paarden.

Tesky: “Canker is a type of growth/response to injury/response to something very wrong in the horse’s environment. Therefore, like any other disease, it wouldn’t be showing up if all was well with feed and environment and cleanliness and movement and grooming of the hooves, if necessary.”

Vrij vertaald: “Straalkanker is een type weefselgroei als reactie op iets dat er niet klopt in de leefomstandigheden van het paard. Straalkanker, net als elke andere ziekte zou niet voorkomen als alles in orde was met de voeding, de omgeving, de hygiëne en de mate waarin het paard beweegt en de eventuele hoefverzorging.”

Vanuit de optiek van natuurlijke hoefverzorging zal de kans dat een paard straalkanker krijgt minimaal zijn als het paard gezond is en zijn hoeven in perfecte conditie zijn.

Voor optimale gezondheid zal het paard natuurlijk en mineraalrijk voedsel moeten krijgen, veel vrije beweging en een natuurlijke, schone en stressvrije leefomgeving.

Bron vrij gebruikt naast eigen ervaring en zoektocht:

Charlène krijgt bij ons dagelijks haar dieetvoeding in de vorm  van diverse groenten, zouten, curcuma/zwarte peper en lijnzaadolie. Dit smaakt haar goed en ze heeft dan ook geregeld mooie geeloranje kruidige lippen.
Ook krijgt zij dagelijks een bad in een hoefzak met magnesiumchloride en natriumbicarbonaat.

We hebben een start gehad met agressieve stinkende structuren, sinds de huidige behandeling is ingezet lijkt de infectie minder agressief en stinkt absoluut niet meer. In eerste instantie verspreidde het zich naar de steunsels en zool, echter groeien deze momenteel weer stevig terug. De straal blijft nog een typische witte structuur (als het schoon is geweekt) die snel bloed. Helaas loopt ze ook nog elke dag kreupel (in draf) op dit been en probeert ze het geregeld ook in stand te ontlasten.

Begin mei verwachten we haar veulen, waarna we wellicht nog enkele opties opnieuw kunnen bespreken in haar behandeling.

Wij hopen nog altijd op een goed herstel.